Miejsce pamięci po Bitwie pod Gołkowem

Piaseczno to miasto o bogatej historii, a jego niewielka odległość od Warszawy sprawia, że przez miasto przechodziły wojska, toczyły się na jego terenie różne działania wojenne, a także wśród jego mieszkańców było wielu bohaterów mniej lub bardziej znanych. Bohaterom walczącym o wolną Polskę, w mieście Piaseczno poświęconych jest kilka miejsc.

Jednym z takich miejsc jest miejsce, które upamiętnia żołnierzy Insurekcji Kościuszkowskiej, poległych w bitwie pod Gołkowem w dniach 9-10 lipca 1794 roku. Miejsce to znajduje się na tak zwanym Zalesinku, u zbiegu ulic 11 listopada i Zagłoby. Oznaczono je głazem oraz tablicą ze schematem bitwy, którego autorem jest Sebastian Sęk. Nie bardzo wiadomo, dlaczego ustalono tutaj ten pomnik w lipcu 2012 roku. Wiadomo jednak, że o tej bitwie, która uznawana jest za jedną z najważniejszych w Insurekcji, tak mało się mówi. Przyczyną ustawienia właśnie tutaj głazu jako pomnika najprawdopodobniej wynika z faktu, że jest to miejsce, w którym stał lazaret wraz z wozami na tyłach polskich oddziałów. Naukowcy podejrzewają, że może to być miejsce poległych w bitwie żołnierzy, albowiem w żadnym innym miejscu nie ma dowodów na ich pochówek. Nie można także dowiedzieć się tego z ksiąg parafialnych, nie ma aktów zgonu z tego roku. To wszystko sprawia, że niezwykle trudno jest ustalić stan faktyczny.

Miejsce to upamiętnia kapliczka, głaz i tablice. Kapliczka ma charakter skrzynkowy, a w środku jest Matka Boska, którą ustawiono na drewnianym słupie. Ów słup przed wojną stanowił drewniany krzyż stojący w tym miejscu jako pamiątka bitwy. Został on ustawiony w 1918 roku. Głaz z kolei liczy sobie 2 metry wysokości, a więc jest dość pokaźny. Jest on wykopany na terenie wsi Bobrowiec. Na głazie widnieje napis „Żołnierzom Insurekcji Kościuszkowskiej poległym w bitwie pod Gołkowem 9 – 10 lipca 1794”. Co ciekawe, w tym miejscu stoi także niewielki metalowy krzyż postawiony przez pewnego wdowca, który w ten sposób upamiętnił miejsce śmierci swojej żony. Zmarła ona nagle z przyczyn naturalnych.

Na tymże miejscu postawiono także budę. I nie ma ona szczególnego znaczenia, bowiem zamieszkuje w niej pewien bezdomny piesek, który przebywa tu latem i jest dokarmiany przez ludzi o dobrym sercu. Zimą ktoś z miejscowych mieszkańców przygarnia go do siebie. Latem jednak piesek znów wędruje swobodnie po mieście.

Stoi tu także metalowy krzyż, który został przeniesiony z kościoła parafialnego pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Wspomożenia Wiernych w Piasecznie. Krzyż mając kanciasty kształt miał najpierw stanąć na szczycie kościoła. Kościół bowiem miał być odbudowany po pożarze 15 czerwca 2005 roku. Ostatecznie stwierdzono, że krzyż jest zbyt ciężki lub uznano, że nie wpisuje się w całość wyglądu kościoła. W lipcu 2012 roku Gmina Piaseczno ustawiła obok głazu tabliczkę, która informuje o bitwie. Dwa lata później obok tabliczki staną schemat bitwy, opracowany przez wcześniej już wspomnianego Sebastiana Sęka.